Sumoworstelen is een Japanse sport met eeuwenoude tradities die fanatiek in het leven gehouden worden. Nu heeft een ‘gewone’ sport al veel jargon dat voor een buitenstaander onbegrijpelijk is: in het sumo is dit nog veel erger. In de onderstaande lijst probeer ik kort en bondig alle termen te verklaren.
| Banzuke | Ranglijst van het professionele sumoworstelen |
| Basho | Vijftien dagen durend professioneel sumotoernooi |
| Chanko Nabe | Traditionele stoofsoep, vol met proteïnen en calorieën, in grote hoeveelheden gegeten door Rikishi |
| Dohyo-iri | De ceremonie waarbij de Rikishi uit de Juryo en Makuuchi de ring betreden. Yokozuna hebben hun eigen ceremonie |
| Dohyo matsuri | Ringceremonie |
| Dojo | Trainingszaal |
| Gyoji | Scheidsrechter |
| Hanamichi | Bloemenpad waarlangs worstelaars opkomen |
| Henka | Een zijwaartse stap bij de start om de tegenstander te ontwijken. Wordt beschouwd als ’slecht’ sumo |
| Heya/Beya | Sumostal waartoe bepaalde worstelaars behoren |
| Jonidan-divisie | Op één na laagste divisie. Jonge en beginnende worstelaars. |
| Jonokuchi-divisie | Allerlaagste divisie waarin bijna alle worstelaars hun eerste wedstrijden worstelen. |
| Jungyo | Serie van demonstratiewedstrijden en trainingen. Vaak een tour door het land of in het buitenland. |
| Juryo-divisie | De ‘eerste divisie’ van het sumo. De rang onder de Maegashira en de laagste rang die een salaris ontvangt. |
| Kachi-koshi | Een positieve winstbalans na vijftien wedstrijddagen van een Basho |
| Komosubi | Rang van aankomend kampioen; eerste rang boven de Maegashira |
| Maegashira | Laagste rang van hoogste divisie binnen professioneel sumoworstelen |
| Make-koshi | Een negatieve winstbalans na vijftien wedstrijddagen van een Basho |
| Mawashi | Lendendoek van katoen of zijden; enige kledingstuk van een worstelaar tijdens wedstrijd |
| Makushita-divisie | Sumostal waartoe bepaalde worstelaars behoren |
| Makuuchi | De derde rang binnen het sumo. Worstelen slechts zeven wedstrijden per Basho. |
| Oyakata | (Huis)meester, in sumo de trainer van een Beya |
| Ozeki | Laatste rang van worstelaars onder Yokozuna |
| Rikishi | Worstelaar |
| Sandanme-divisie | Divisie onder de Makushita. De Rikishi zijn nog in training, maar krijgen wel hun eerste privileges. |
| Sekitori | Sterke worstelaar |
| Sekiwake | Middelste rang in hoogste divisie van professioneel sumoworstelen |
| Shiko’s | Beenversterkende oefening met religieuze achtergrond |
| Shikona | ‘Ringnaam’ die worden gebruikt door Rikishi, veelal een verbastering van hun eigen naam |
| Tachi-ai | Start bij een sumowedstrijd |
| Tsuppari | Een duwende, enkelhandige beweging die met de open hand wordt uitgevoerd op het bovenlijf of gezicht. |
| Yaocho | Vals spel waarbij een worstelaar opzettelijk een wedstrijd verliest |
| Yokozuna | Titel van grote kampioen, alleen te behalen via speciale commissie |
| Yumitorishiki | Boogceremonie |
Tags: Begrippenlijst, jargon, sumobegrippen, sumojargon, Sumoterm
Kyokushuzan
[...] vijf van de Haru basho zit erop en de top drie (Hakuho, Harumafuji en Baruto) blijft vrolijk winnen. Zij lijken ook de [...]
[...] zijn eerste partij, waardoor Hakuho en Baruto samen overblijven aan kop. Wel jammer voor de Maegashira 13 dat zodra de televisie aandacht aan hem besteedt, hij direct [...]
[...] Door mijn reis naar Japan heb ik geen verslag kunnen doen van de Natsu Basho na dag twee. Zelf was ik live aanwezig bij dag vier, maar daarover later meer. Ik wil graag terugblikken door middel van aandacht voor de hoofdrolspelers. Vandaag de kampioen, Yokozuna Hakuho. [...]
[...] Door het Baruto onmogelijk te maken het tempo te drukken, terwijl hij hem stevig aanviel met tsuppari, kon hij de Ozeki uit zijn balans [...]
[...] kleine samenvatting van het Kise-schandaal. De Oyakata van deze stal werd ervan beschuldigd van (en schuldig bevonden) omgang met onderwereldfiguren. Jort [...]
[...] aanleiding van het gokschandaal. De meest in het oog springende straf? De eeuwige schorsing van Ozeki [...]
[...] spannender sumo. Aran versloeg Baruto, maar wel op de allerlelijkste manier, met een overduidelijke henka. Kotooshu won op een mooie manier van Hakuba, waarmee hij liet zien ook het fijne sumo te [...]
[...] al sterke tegenstanders tegen te komen en verloor dan ook veel. Een matige start voor de kersverse Makuuchi-Rikishi Gagamaru, maar die mag van mij direct terug naar de lagere rangen. Saai en dik sumo waar ik [...]
[...] de Kyokai heeft besloten niet alle wedstrijden van de Nagoya Basho uit te zenden, is er minder videomateriaal beschikbaar dan we gewend zijn. Toch is er nog genoeg te [...]
[...] hersteld, al blijft Homasho als laatste aanklampen. Samen met deze laaggeklasseerde Rikishi staat Yokozuna Hakuho aan de leiding. Alle anderen zijn afgeschud en ik denk eigenlijk dat de Basho al wel beslist [...]
[...] toch een beetje te eenzijdig sumo voor de Makuuchi. Takamisakari flikt het weer en behaalt Kachi-koshi. Deze ultrapopulaire Rikishi is zeker niet de beste worstelaar van het stel, maar zijn inzet en [...]
[...] ander opvallend nieuwtje is de run op de papieren Banzuke voor de Nagoya Basho. Elk toernooi geeft de Kyokai 1000 gedrukte exemplaren (zie onder) uit die [...]
[...] je een rondje maakt op internet zul je een hoop mensen tegenkomen die beweren de oud-Yokozuna Asashoryu in zijn vroege jaren te hebben zien worstelen, en dat het toen al duidelijk was dat hij [...]
[...] is al een week bekend, maar hierbij alsnog de Banzuke voor de Aki Basho van 2010. En door de gevolgen van het gokschandaal eerder dit jaar is dit een [...]
[...] op jacht naar zijn recordreeks overwinningen, Kisenosato naar een promotie tot Ozeki, en Baruto die zijn oude vorm zoekt. En natuurlijk allerlei worstelaars met een veel te hoge rang [...]
[...] voordat Kotooshu een ouderwetse Henka om z’n oren kreeg van Hakuba, werd Baruto verslagen door Kakuryu, die met een duidelijk [...]
[...] ring om, bijgestaan door Harumafuji en Asasekiryu, voor de laatste keer zijn ceremoniele opening (dohyo-iri) uit te voeren.Daarna werd ook hij van zijn haardracht [...]
[...] Kyokai heeft al aangegeven de impact van dit mogelijke nieuwe record in te zien en daarom krijgt de Yokozuna een speciaal programma van tegenstanders. Zij vinden ook dat de normale matchmaking glans afneemt [...]
[...] laatste jaren werden Basho vaak op dezelfde manier opgebouwd. De Yokozuna bleven winnen en alleen de Ozeki konden in de buurt blijven, maar ook zij vielen één voor één [...]
[...] al snel na de jaarwisseling, want op negen januari zal de Hatsu Basho starten. Deze week werd de Banzuke bekend gemaakt en niet verrassend staat Hakuho daar eenzaam [...]